Ανάγνωση τεχνικού δελτίου: τι λένε πραγματικά οι κλάσεις V και W

04.08.2026 6 λεπτά ανάγνωσης

Στο τεχνικό φύλλο ενός χρώματος πρόσοψης αναγράφεται «V1, W3 κατά DIN EN 1062-1». Αυτό ακούγεται σαν επιτυχημένη δοκιμή. Δεν είναι όμως — πρόκειται για κατάταξη, μάλιστα μία στην οποία η φορά μέτρησης των δύο χαρακτηριστικών τιμών είναι αντίθετη. Όποιος δεν το γνωρίζει, διαβάζει ένα τεχνικό φύλλο ανάποδα.

Το πρότυπο κατάταξης δεν θέτει καμία απαίτηση

Το DIN EN 1062-1 (έκδοση 2004-08) είναι ένα πρότυπο κατάταξης. Περιγράφει ένα πλέγμα στο οποίο μπορούν να ταξινομηθούν υλικά επίστρωσης για εξωτερικούς τοίχους: γυαλάδα, πάχος ξηρού υμένα, μέγεθος κόκκου, ρυθμό διάχυσης υδρατμών, διαπερατότητα νερού, γεφύρωση ρωγμών, διαπερατότητα CO₂.

Δεν αναφέρει όμως πουθενά ποια κλάση απαιτείται σε έναν συγκεκριμένο τοίχο. Η ένδειξη «W3» δεν σημαίνει επομένως «κατάλληλο», αλλά μόνο «μετρημένο και κατηγοριοποιημένο».

Αυτό που πράγματι απαιτείται αναφέρεται σε άλλο πρότυπο: το DIN 4108-3, τρέχουσα έκδοση 2024-03. Μόνο αυτό συνδέει την καταπόνηση ενός κτιρίου με μια αριθμητική τιμή που πρέπει να τηρείται.

Δύο κλάσεις, δύο κατευθύνσεις

Ο ρυθμός διάχυσης υδρατμών V περιγράφει πόσο καλά διαφεύγει η υγρασία προς τα έξω μέσα από την επίστρωση:

Κλάση	Διαπερατότητα	Ρυθμός διάχυσης	αντιστοιχεί σε s_d
V1	υψηλή	> 150 g/(m²·d)	< 0,14 m
V2	μέτρια	≤ 150, > 15 g/(m²·d)	≥ 0,14, < 1,40 m
V3	χαμηλή	≤ 15 g/(m²·d)	≥ 1,40 m

Η διαπερατότητα νερού W περιγράφει πόσο υγρό νερό εισχωρεί κατά τη διάρκεια βροχής με άνεμο:

Κλάση	Διαπερατότητα	Συντελεστής απορρόφησης νερού
W1	υψηλή	> 0,5 kg/(m²·h^0,5)
W2	μέτρια	≤ 0,5, > 0,1 kg/(m²·h^0,5)
W3	χαμηλή	≤ 0,1 kg/(m²·h^0,5)

Και οι δύο αριθμοί κλάσης περιγράφουν το ίδιο πράγμα: το ύψος της διαπερατότητας. Απλώς η υψηλή διαπερατότητα υδρατμών είναι επιθυμητή, ενώ η υψηλή διαπερατότητα νερού όχι. Από αυτό προκύπτει η παγίδα:

Το V1 είναι η καλύτερη κλάση διάχυσης — ο τοίχος στεγνώνει καλά.
Το W1 είναι η χειρότερη κλάση προστασίας από τη βροχή — ο τοίχος απορροφά.

Το «V1, W1» δεν είναι επομένως διπλή άριστη βαθμολογία, αλλά μια επίστρωση που αφήνει την υγρασία να περνά εύκολα — και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Τι απαιτεί το DIN 4108-3

Το πρότυπο κατατάσσει κάθε κτίριο σε μία από τρεις ομάδες καταπόνησης από βροχή με άνεμο, βασικά με κριτήριο την ετήσια ποσότητα βροχόπτωσης: Ομάδα I κάτω από 600 mm, Ομάδα II από 600 έως 800 mm, Ομάδα III πάνω από 800 mm. Ένας συνοπτικός χάρτης με δεδομένα της Γερμανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (Deutscher Wetterdienst) δίνει την αρχική τιμή.

Δύο επιπλέον κανόνες παραβλέπονται συχνά, παρότι υπερισχύουν του χάρτη:

Η γεωμετρία του κτιρίου ανεβάζει την ομάδα. Ψηλά κτίρια και κτίρια σε εκτεθειμένη θέση ανεβαίνουν κατά μία βαθμίδα, ανεξάρτητα από το τοπικό κλίμα.
Σε περίπτωση αμφιβολίας ισχύει η υψηλότερη ομάδα. Το πρότυπο το διατυπώνει ρητά: αν η ομάδα δεν προκύπτει με σαφήνεια από τον χάρτη, πρέπει να ληφθεί η υψηλότερη τιμή.

Για τις ομάδες II και III το πρότυπο απαιτεί εξωτερικό επίχρισμα υδατοαπωθητικό. Και το «υδατοαπωθητικό» ορίζεται με ακρίβεια — μέσω τριών τιμών ταυτόχρονα:

Χαρακτηριστικό μέγεθος	Οριακή τιμή
Συντελεστής απορρόφησης νερού w	≤ 0,5 kg/(m²·h^0,5)
Ισοδύναμο πάχος στρώματος αέρα διάχυσης s_d	≤ 2,0 m
Γινόμενο w · s_d	≤ 0,2 kg/(m·h^0,5)

Οι τρεις τιμές είναι συζευγμένες — και αυτό αλλάζει τα πάντα

Αυτές οι οριακές τιμές είναι γνωστές με την ονομασία κριτήρια Künzel· προέρχονται από έρευνες του 1968 στο Ινστιτούτο Δομικής Φυσικής Fraunhofer στο Holzkirchen. Το όνομα περιγράφει μόνο την προέλευση: δεν πρόκειται για κριτήρια δίπλα στο πρότυπο, βρίσκονται κατά γράμμα μέσα σε αυτό. Διατυπώσεις όπως «δεν πληροί μεν το πρότυπο, πληροί όμως τα κριτήρια Künzel» είναι χωρίς νόημα.

Καθοριστικό είναι το τρίτο κριτήριο. Το γινόμενο εμποδίζει την ταυτόχρονη πλήρη εκμετάλλευση των δύο επιμέρους οριακών τιμών:

Όποιος εκμεταλλεύεται πλήρως το w = 0,5, επιτρέπεται να έχει το πολύ s_d = 0,4 m — όχι 2,0 m.
Όποιος εκμεταλλεύεται το s_d = 2,0 m, επιτρέπεται να έχει το πολύ w = 0,1 — όχι 0,5.

Από εδώ προκύπτει η φαινομενική αντίφαση στη βιβλιογραφία, όπου άλλοτε διαβάζει κανείς «s_d ≤ 2 m» και άλλοτε «s_d ≤ 0,4 m». Και τα δύο είναι σωστά· πρόκειται για δύο σημεία της ίδιας καμπύλης.

Πίσω από αυτό κρύβεται μια δομικοφυσική λογική που αξίζει να κατανοηθεί: μια επίστρωση με υψηλότερη απορρόφηση νερού δεν είναι αυτόματα κακή — αρκεί το νερό που έχει εισχωρήσει να μπορεί να βγει γρήγορα ξανά μετά τη βροχή. Αξιολογείται το ισοζύγιο απορρόφησης και απόδοσης, όχι η απορρόφηση μόνη της.

Τέσσερα πράγματα που δεν αναφέρει ένα τεχνικό φύλλο

Οι μέθοδοι δοκιμής δεν είναι οι ίδιες. Το DIN 4108-3 απαιτεί το w κατά DIN EN ISO 15148 και το s_d κατά DIN EN ISO 12572. Τα τεχνικά φύλλα επιστρώσεων αναφέρουν συνήθως το w κατά DIN EN 1062-3 και το s_d κατά DIN EN ISO 7783. Οι μέθοδοι διαφέρουν ως προς το δοκίμιο, το υπόστρωμα και τη διάρκεια δοκιμής. Στην πράξη οι τιμές εξισώνονται — κανονιστικά αυστηρό αυτό δεν είναι.

Η τιμή s_d εξαρτάται από το πάχος του στρώματος. Κλιμακώνεται αναλογικά: διπλάσιο πάχος ξηρού υμένα, διπλάσια τιμή s_d. Η τιμή του τεχνικού φύλλου ισχύει για το εκεί αναφερόμενο πάχος δοκιμής. Όποιος εφαρμόζει παχύτερο στρώμα ή προσθέτει τρίτη στρώση, εγκαταλείπει την ελεγμένη κατάσταση — και σε μια παλιά πρόσοψη προστίθενται ούτως ή άλλως οι υπάρχουσες βαφές.

Υπάρχουν δύο τύποι υπολογισμού. Το DIN EN ISO 7783 περιέχει δύο τρόπους υπολογισμού της τιμής s_d από την ίδια μέτρηση. Μια έκθεση δοκιμής του Ινστιτούτου Ελέγχου Βερνικιών Andreas Keiner τεκμηριώνει για το ίδιο προϊόν 0,227 m με τον έναν τύπο και 0,421 m με τον άλλο — παράγοντας 1,9. Σε προϊόντα κοντά στο όριο V1/V2 των 0,14 m, η επιλογή του τύπου μπορεί να καθορίσει την κλάση.

Τα κριτήρια αφορούν το σύστημα επίστρωσης, όχι το χρώμα. Το πρότυπο μιλά για «επιχρίσματα και επιστρώσεις» ως στρώμα προστασίας από τη βροχή. Καθοριστικό είναι αυτό που υπάρχει τελικά στον τοίχο: επίχρισμα συν βαφή συν παλαιότερες επιστρώσεις. Μια βαφή που μεμονωμένα πετυχαίνει w ≤ 0,5 λέει λίγα από μόνη της για το συνολικό σύστημα.

Προσοχή σε δύο διαδεδομένες ενδείξεις

Το «διαπερατό στους υδρατμούς» δεν είναι κανονιστικός όρος. Δεν υπάρχει τεχνικός ορισμός. Ορισμένοι προμηθευτές ονομάζουν s_d < 1 m διαπερατό στους υδρατμούς, άλλοι s_d < 2 m. Αξιόπιστη είναι μόνο η κλάση V ή μια αριθμητική τιμή s_d με αναφορά του πάχους δοκιμής. Το ίδιο ισχύει για το «αναπνέει».

Πολύ μικρές τιμές s_d είναι θόρυβος μέτρησης. Ενδείξεις στην περιοχή των 0,01 m βρίσκονται στην τάξη μεγέθους του σφάλματος μέτρησης. Όποιος τεκμηριώνει υπεροχή με s_d = 0,01 αντί για 0,02 m, επιχειρηματολογεί εντός της αβεβαιότητας μέτρησης.

Και μια προειδοποίηση σχετικά με τις πηγές: η ελεύθερα προσβάσιμη αναπαραγωγή του DIN 4108-3 στο umwelt-online.de αναφέρει για το γινόμενο w · s_d την τιμή «< 2,0» αντί για το σωστό ≤ 0,2 — προφανώς μετατοπισμένο από τη διπλανή στήλη. Το σφάλμα είναι παράγοντας 10 και καθιστά άχρηστη κάθε αξιολόγηση που βασίζεται σε αυτό. Η σελίδα συνδέεται συχνά σε φόρουμ.

Πηγές

Οι πίνακες κλάσεων για τα V και W προέρχονται από έκθεση δοκιμής του Institut für Lackprüfung Andreas Keiner GmbH, το οποίο τους αναπαράγει κατά γράμμα ως βάση κατάταξης. Τα στοιχεία σχετικά με τις ομάδες καταπόνησης και τον Πίνακα 6 προέρχονται από το πλήρες κείμενο του DIN 4108-3:2018-10. Η τρέχουσα έκδοση είναι η 2024-03· οι δημοσιευμένες σημειώσεις αλλαγών της αφορούν τη μέθοδο περιοδικού ισοζυγίου και μια νέα ενότητα για πλάκες δαπέδου, όχι το κεφάλαιο για τη βροχή με άνεμο. Μια αλλαγή στον Πίνακα 6 είναι επομένως απίθανη, αλλά δεν έχει επαληθευτεί στο πρωτότυπο κείμενο της έκδοσης 2024-03.

Δεν εξετάζονται εδώ οι κλάσεις για τη γυαλάδα και τη διαπερατότητα CO₂: και για τις δύο δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν τα αριθμητικά όρια από αξιόπιστη πηγή. Καλύτερα ένα κενό παρά ένας εύλογος αριθμός.